 مرقد مطهر امام موسی کاظم |
شهادت امام موسی کاظم (ع)
سالروز شهادت هفتمین پیشوای شیعیان, امام موسی کاظم (ع) سمبل پایداری و سازش ناپذیری را به پویندگان راه تابناک آن حضرت تسلیت می گوئیم.
روز بیست و پنجم ماه رجب سال 183 هجری، بغداد درسوگ هفتمین پیشوای تشیع انقلابی ابوابراهیم موسی ابن جعفر (امام موسی کاظم) عزادار شد. امام موسی کاظم که به مدت 35سال عهده دار امامت و راهبری جنبش شیعیان خاندان پیامبر(ص) بود، در هفتم ماه صفر سال 128هجری در «ابواء» متولد شد و درسن 55 سالگی به دستور خلیفه هارون الرشید و توسط یک کارگزار دژخیم او به نام «سندی بن شاهک» در زندان به شهادت رسید.
موسی بن جعفر فرزند امام ششم شیعیان، حضرت جعفر بن محمدالصادق(ع) است و مادرش بانوی بزرگواری از زنان آل محمد(ص) به نام «حمیده بربریه» می باشد. حمیده در نوجوانی به عنوان برده و کنیز به مدینه آورده شد وآنچنان که سنت ائمه بود که بردگان را می خریدند وپس ازمدتی آموزش وتعلیم معارف رهایی بخش توحید آزاد می کردند، توسط امام محمد باقر خریده شد و بعدا به عقد ازدواج امام جعفر صادق درآمد وثمره اش امام موسی کاظم بود.
امام موسی کاظم (ع) در مدت 35سال امامت خود با چند خلیفه عباسی مواجه و درگیر بود که عبارت بودند از: خلیفه منصور دوانیقی قاتل امام ششم(ع) که تا پایان عمر وی به مدت ده سال طول کشید. سپس دوران خلافت مهدی عباسی رسید و بعد از او دوران کوتاه موسی بن محمد عباسی که حدود 13ماه بیشتر نبود و در آخر هم به مدت 15سال اواخر زندگانی پرارج امام مصادف بود با دوران خلافت هارون الرشید عباسی.
پس از امام صادق، فضای سیاسی علیه امامان وحضور و فعالیت آنان هرچه تیره تر شد. به هنگام شهادت امام ششم، منصور، خلیفه عباسی دستورداده بود که هرکه به عنوان جانشین او معین شده را بگیرند وگردن بزنند.لذا برخلاف امامان پیشین، حضرت موسی بن جعفر به طورصریح به عنوان امام بعدی به شیعیان معرفی نشده بود. بلکه درپرده یی از ابهام بود وحضرت صادق برای ردگم کردن، 5 نفر را نام برده بود که اولین آن خود منصور خلیفه عباسی بود ویکی از آنها هم فرزند کوچکترش موسی بن جعفربود.به همین جهت بعد از شهادت امام صادق، عده یی برآن شدند که جانشین او اسماعیل است که مرد جلیل القدری بود اما همان زمان امام صادق فوت کرده بود.اما پیروان اسماعیل گفتند که اوغایب شده ومهدی موعودهم اوست.اینها به فرقه اسماعیلیه معروف شدند.برخی پسر دیگر امام صادق یعنی عبدالله را امام خواندند اما شیعیان اصیل، امام را شناختند. حضرت موسی بن جعفردر20 سالگی به امامت رسید.
امام کاظم درشرایط دشوار و پراختناقی می زیست وهرگز فرصت نکرد مانند امام باقر وامام صادق به فعالیت علنی بپردازد.اما او که با 4 خلیفه عباسی هم عصر وازسوی آنها تحت فشار وشکنجه وزندان بود، با مجاهدت وفداکاری بسیار، مردانی را تربیت کرد وبه اقصی نقاط دنیا می فرستاد وبدین وسیله توسط همان شبکه سری، امور شیعیان را هدایت می کرد.ازجمله این مردان، هشام بن حکم شهرت زیادی دارد کسی که کتب ذیقیمتی درفقه، حدیث، کلام، فلسفه و دیگر معارف اسلامی نگاشته و ازجمله کتابی درنقد برخی فلاسفه یونان به تحریر درآورده است.
ازجمله شیعیان امام هفتم علی بن یقطین وزیر هارون الرشید بود که بارها از امام اجازه خواسته بود آن کار را رها کند اما امام به او اجازه نمی داد.
امام هفتم سمبل وتجسم مقاومت وسازش ناپذیری پیشوایان توحید بود.هارون الرشید سعی کرد شرایط فشار زندان را هرچه بیشتر افزایش دهد تا شاید امام را به تسلیم وادار کند.اما هرچه فشار را زیادتر کرد با مقاومت بیشتر روبرو شد.اینچنین بود که سرانجام حکم قتل امام را صادر کرد و او را پس ازتحمل سالها اسارت به شهادت رساند.
از زندان تا شهادت
بنابه روایتهای مشهور، دراواسط ماه شوال 179هجری که پانزدهمین سال خلافت هارون الرشید بود، وی پس از انجام مناسک عمره از مکه رهسپار مدینه شد تا -بر حسب ظاهر- قبر مطهر پیامبر(ص) را زیارت کند.
پس از این ماجرا بود که هارون به حجاز سفر کرده و اینک به مدینه وارد شده و به زیارت پیامبر(ص) می رفت. وقتی هارون به کنار قبر مطهر رسول الله(ع) رسید، چنین گفت: «سلام بر تو ای پسرعمو درحالی که به این نسبت بر دیگران سرفرازی می کنم».
همانوقت، موسی بن جعفر(ع) که شیوه برخورد دیگری را ضروری می دید، وارد شد و برابر مزار پیامبر ایستاد و گفت: «سلام بر تو ای رسول خداوند، سلام بر تو ای پدرم».
حاضران، دگرگون شدن چهره هارون و آشکار شدن خشم را در چهره اش مشاهده کردند، چون عبارت «پدرم» در قیاس با عبارت هارون که «پسر عمو»،گفته بود، آشکارا منزلت قلابی هارون در جامعه را به رغم حاکمیتش به خاک می کوبید.
در نوبت بعدی زیارت هارون، حاضران شنیدند که وی خطاب به پیامبر(ص) می گوید: «پدر و مادرم به فدایت، به درگاهت عذر می آورم از کاری که عزم کرده ام. من قصد دارم موسی بن جعفر(ع) را دستگیر کرده و حبس کنم. زیرا بیم دارم که میان امت، جنگی بیافروزد که خون مردمان ریخته شود». کلامی که ضمناً اعتراف هارون به گستردگی و نفوذ جنبش شیعیان بود که جز تحت رهبری امام موسی بن جعفر(ع) قرار نداشت.
فردای همان روز که 20روز از شوال 179هجری می گذشت، هارون وزیرش فضل بن ربیع را برای دستگیری امام هفتم(ع) فرستاد و آن حضرت را درحالی که کنار مزار پیامبر(ص) به نماز ایستاده بود، دستگیر کرده و به بصره اعزام داشت تا آن جا، در زندان عیسی بن جعفر زندانی شود. و مدتی بعد، امام هفتم را به بغداد منتقل نمود و به "سندی بن شاهک" سپرد تا در زندان هولناکی معروف به «عمارت مسیب» زندانی شود. شرایط زندان بسیار سخت بود؛ حبس انفرادی در یک زیر زمین تاریک که شب و روز تشخیص داده نمی شد، آن هم با گذاشتن غل و زنجیر و آزار و شکنجه های مختلف جسمی و روحی. با این حال، زندانبانها در حیرت بودند که این زندانی، موسی بن جعفر(ع)، چگونه از نمازها و سجده های طولانیش خسته نمی شود و معمولاً روزه دار است و هم چنان شکرگزار خداوند است که او را به معرفتش رهنمون شده و اینک در زندان فرصتی به وی ارزانی داشته تا که بتواند بیشتر با خداوندش راز و نیاز کند.
حدود چهار سال از زندان موسی بن جعفر(ع) می گذشت که هارون با طرحی پلید، طبقی خرمای سمی به زندان فرستاد تا "سندی بن شاهک" آنها را با قهر و اجبار به خورد امام هفتم(ع) بدهد. چند روزی نگذشت که در روز 25رجب سال 183هجری، پیشوای بزرگوارمان در غربت و اسارت به شهادت رسید. درحالی که دشمن قاتل، از افشای جنایتش بسیار هراسناک بود و دهها نفر را به صحنه آورد تا پیکر آن حضرت را ببینند و گواهی مکتوبی مبنی بر این که هیچ آزاری به موسی بن جعفر(ع) نرسیده و او به مرگ طبیعی از دنیا رفته، بدهند تا علیه حکومتش شورش صورت نگیرد.اما اینک تاریخ به زبان فصیح گواهی می دهد که رسوایی جز بر پیشانی تبهکاران ثبت نشده است.
مرقد مطهر امام هفتم در شهر کنونی کاظمین عراق، درحالی که نواده بزرگوارش امام جواد، نهمین پیشوای تشیع انقلابی نیز درکنار مزارش آرمیده، زیارتگاه شیعیان و پویندگان راه تابناکشان می باشد.
.
